GEOGRAFIJA
RADOVI/NOVOSTI

REGIONALNO
...Crna Gora
...Srbija

SVIJET
...Afrika
...Antarktik
...Australija
...Azija
...Evropa
...J. Amerika
...S. Amerika
......SAD
...Okeani i mora

FORUM
GEOGRAFSKE KARTE
RAZMJENA RADOVA
LINKOVI
O NAMA
KONTAKT

U Evropi živi oko 700 miliona stanovnika. Na naseljenost utiču prirodni i društveni preduslovi. U prirodne preduslove ubrajamo reljef, klimu, vegetaciju, vrstu tla, bogatstvo vodom, rudnicke izvore... Društveni preduslovisu stepen razvijenosti ekonomije, politička stabilnost, mogućnost zapošljavanja...

Evropu je sastavljena od 42 teritorijano cjelovite države i evropskih dijelova Ruske Federacije i Turske. S obzirom na površinu koje je otprilike 10,2 miliona km2, Europa je među najmanjim kontinentima. Pritom je odnos između površina evropskog dijela Ruske Federacije i preostalih 44 država 42% : 58%. Europa je vrlo gusto naseljen kontinent sa srednjom gustinom naseljenosti od 69 st/km2.
"Evropa" je ime jedne žene u grčkoj mitologiji, koju je oteo Zevs u liku bika. Prema nekim mišljenjima, ime Europa potiče od semitske riječi ereb što je označavalo zapad, mjesto zalaska sunca.

Evropa je smještena u središnjem dijelu sjeverne polulopte. Krajnje tačke kopnenog dijela Europe nalaze se na sjeveru u Norveškoj (rt Kinnarodden), na zapadu u Portugalu (rt Da Roca), na jugu u Španiji (rt Marroqui) i na istoku u Rusiji (Sjeverni Ural). Osim kopna, ovom kontinentu pripadaju i brojna ostrva te ostrvske grupe u Atlanskom okeanu i Sredozemnom moru. Budući da je smještena najvećim dijelom u sjevernom umjerenom pojasu, a tek manjim dijelom u sjevernom hladnom pojasu, Evropa je imala povoljne uslove za razvoj naseljenosti te ostvarivanje raznovrsnih kulturno-civilizacijskih i ekonomskih dostignuća.

Okružuju je Afrika i Azija, a od mora je važan Atlanski okean kao i Sredozemno more i Sjeverno ledeno more. Brojna vrata, prolazi i kanali omogućavaju joj dobru pomorsku povezanost s ostatkom svijeta. Sve je to pridonijelo položaju kulturno-civilizacijskog središta Starog svijeta. Danas je povoljnost smještaja i položaja vidljiva u izrazitoj gustoći naseljenosti te važnom mjestu Europe u svjetskoj trgovini i saobracaju.

Reljef

Reljef Evrope je raznolik po izgledu i starosti. Najveći dio Evrope zauzimaju nizine (prostori do 200 metara visine), a samo 17% površine prostire se iznad 500 metara. Najviši vrh Evrope, Elbrus, visok je 5642 metara. Evropa je prosječno najniži kontinent. Pod uticajem spoljog uticaja i unutartasnjih sila reljef se neprestano mijenja. Iz toga proizlazi veza između njegovog izgleda i starosti. Mlađa reljefna uzvišenja viša su i strmija za razliku od starijih. Međutim današnji izgled Evrope nije nastao odjednom. S obzirom na starost tj. vrijeme nastanka, reljef je podijeljen u tri osnovne skupine: prastaru Europu, staru Europu i mladu Europu.

Prastara Evropa
Prastara Evropa je oblikovana u arhaiku (arhaik je započeo prije oko 3,8, a trajao je do prije 2,5 milijarda godina). Tada je nastao Baltički štit, čiji je južni nastavak Ukrajinski štit, a veza između njih je mlađim naslagama prekrivena Ruska ploča. Sjeverozapadni dio Baltičkog štita prekriven je dolnjopaleozoičkim orogenetskim pojasom Kaledonida, a starost stijena se povećava prema istoku. Baltički i Ukrajinski štit u donjem paleozoiku činili su kontinent Baltiku (Fenosarmaciju).

Stara Evropa
Stara Evropa je oblikovana u sledećoj geološkoj eri - palelozoiku. Tada su nastala stare gromadne planine. Prepoznatljiva su po blagim padinama i zaobljenim vrhovima, a uglavnom nisu viša od 1000 metara nadmorske visine. Navedene značajke omogućavaju laku prohodnost. Te su planine bogata rudama (osobito ugljenom i željeznom rudom), pa su na tim područjima nastale prve industrijske regije i veći gradovi.
Stare gromadne planine nalaze se u Britaniji, Irskoj, zatim Skandinavsko gorje, Ural, Meseta, Središnji masiv, Ardeni, Vogezi, Njemačko-češko sredogorje i Rodopi.
Sledeća geološka era je mezozoik kada počinje nastanak mladih lančanih planina i traje intezivno trošenje postojećeg reljefa.

Mlada Evropa
Planina Elbrus, po nekima najviša planina u Evropi i smještena je u Gruziji.
Mlada Evropa je oblikovana u geološkoj eri koja obuhvata današnje doba. Naziva se kenozoik te se, s obzirom na starost, dijeli na tercijar i kvartar. U tercijaru je došlo do izdizanja mladih vjencanih planina. Njihove karakteristike su strme padine te oštri i visoki vrhovi. Kako se najčešće pojavljuju u nizu, kažemo da su vjenčane i smještene su na jugu Evrope. To su Alpe (najveći planinski lanac Evrope) na koje se nadovezuju Apenini, Dinaridi i Šarsko-pindsko gorje. Istočnije se prostiru Karpati i Stara planina Balkan. Na Pirinejskom poluotoku su Pirineji i Betijski Kordiljeri. S obzirom na geološku prošlost zemlje, te su planine izrazito mlade tako da se njihov okolni prostor još nije smirio. Zato su na tom području česti potresi i vulkanske erupcije (npr. Etna na Siciliji, Stromboli, Shurtsey).
Za razliku od starih gromadnih planina, mlade vjencane planine siromašne su rudama, a u prošlosti bile su i smetnja za saobracajno povezivanje sjevera i juga Evrope. Međutim, one imaju i niz pozitivnih osobina: mogućnost ispaše stoke, sječa suma i korišcenje planinskih rijeka za dobijanje električne energije. Rijeke obiluju vodom i strmog su pada. 

Današnji izgled Evropa je dobila nakon zadnjeg ledenog doba. Na pojedninim prostorima unutrasnje sile pomlađuju postojeće reljefne oblike (npr. izdizanje starog lanca Rodopa), a promjenom klimatskih uslova jačaju procesi razaranja. Oblikuju se nizije čije naslage tj. nataloženi materijal, nastaju radom različitih vanjskih faktora(vode, vjetra, lednika). Pritom starost podloge ne treba da bude jednaka starosti naslaga. Primjer je istočnoevropska nizija čija je podloga ruska ploča arhaične starosti, a naslage nastale radom lednika i vjetra su tercijarne i kvartarne. Veće evropske nizije su Andaluzijska, Pribaltička, Padska, Panonska, Vlaška i Tračka.

coach Stockholm, coachning Stockholm